Ελεγκτές, renameuser, Διαχειριστές
4.720
επεξεργασίες
Αλλαγές
μ
→Το κίνημα των Κολλυβάδων
Με την τέλεση των μνημοσύνων συνδέεται μια περίοδος αντιπαράθεσης μεταξύ [[Άγιο Όρος|Αγιορειτών]] (με ευρύτερες όμως πνευματικές και πολιτισμικές διαστάσεις) η οποία ξεκίνησε στα μέσα του 18ου αιώνα, και έμεινε στην ιστορία ως το ''Κίνημα των Κολλυβάδων''. Αφορμή για την εκδήλωση του κινήματος ήταν η διαμάχη που προέκυψε για την τέλεση των μνημοσύνων, τα οποία ενώ τελούνταν κατά το πρωί του Σαββάτου, λόγω των πολλών εργασιών τους, σκέφτηκαν οι [[Μοναχισμός|μοναχοί]] να μεταθέσουν την τέλεσή τους την Κυριακή. Αυτό κάποιοι δεν μπόρεσαν να το δεχθούν, με τον ισχυρισμό ότι η Κυριακή ως [[Ανάσταση|αναστάσιμη]] ημέρα δεν είναι κατάλληλη για μνημόσυνα και έτσι αποχωρούσαν από τους ναούς κατά την τέλεση τους<ref>"Κολλυβάδες", ''Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια'' (ΘΗΕ), τόμ. 7, εκδ. Μαρτίνος Αθ., Αθήνα 1965, στ. 742.</ref>. Οι αντιφρονούντες αυτοί αποκάλεσαν τους αντιθέτους περιφρονητικά ''Κολλυβάδες'', όμως το περιφρονητικό αυτό όνομα έγινε αργότερα τιμητικός τίτλος<ref>''ΘΗΕ'', τόμ. 7 (1965), ό.π, στ. 743.</ref>.
Το κίνημα τών των Κολλυβάδων άρχισε το 1754, διατηρήθηκε μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα και απασχόλησε όχι μόνο τους μοναχούς του [[Άγιο Όρος|Αγίου Όρους]] αλλά ολόκληρη την [[Ορθόδοξη Εκκλησία]]. Μεταξύ των αρχηγών του κινήματος των [[Κολλυβάδες|Κολλυβάδων]] αναφέρονται και οι τρεις νεώτεροι άγιοι της Εκκλησίας, [[Μακάριος Νοταράς]] (ο μετέπειτα αρχιεπίσκοπος Κορίνθου 1764-1776), [[Αθανάσιος ο Πάριος]], διδάσκαλος του Γένους, και ο πολυγραφότατος [[Νικόδημος Αγιορείτης|Νικόδημος ο Αγιορείτης]]. Τους τρεις αυτούς ακολούθησαν πολλοί άλλοι κληρικοί, μοναχοί και λαϊκοί<ref>"Κολλυβάδες", εγκυκλοπαίδεια ''Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα'', τόμ. 34, εκδ. Πάπυρος, Αθήνα 2004-2005.</ref>. Η διαμάχη για την τέλεση των μνημοσυνών το Σάββατο και όχι την Κυριακή, συνδέεται και με την έριδα περί συχνής ''Θείας Μεταλήψεως''. Και τα δύο αυτά προβλήματα λύθηκαν και οι διαμάχες κόπασαν με τις σχετικές εγκυκλίους των πατριαρχών [[κωνσταντινούπολη|Κωνσταντινουπόλεως]] ''Θεοδοσίου Β΄'' (1769-1773) και [[Γρηγόριος Ε'|Γρηγορίου Ε΄]] (''α΄'' 1797-1798, ''β΄'' 1806-1808. ''γ΄'' 1818-1821), οι οποίοι επέτρεψαν την τέλεση των μνημοσυνών και την προσφορά κολλύβων και κατά την Κυριακή.
Στην πραγματικότητα, το ''κίνημα των Κολλυβάδων'' ήταν ένα σπουδαιότατο πνευματικό γεγονός του ελληνισμού, αποτέλεσμα της περιπετειώδους συνάντησης της Ορθόδοξης Ανατολής με τη Δύση, η οποία στο πρόσωπο αρκετών Ελλήνων ''διαφωτιστών'', με την αυτούσια μεταφύτευση ιδεών, αρχών και πρακτικών<ref>"Η δυναμική του διαφωτισμού στη δράση των Κολλυβάδων", στο: Μεταλληνός Δ. Γεώργιος, ''Σχέσεις και Αντιθέσεις - Ανατολή & Δύση στην πορεία του Νέου Ελληνισμού'', Ακρίτας, Αθήνα 1998, σελ. 14.</ref>, εισήγαγε αθεϊστικές, αντιχριστιανικές, αντικληρικαλιστικές τάσεις και έναν ακραίο ορθολογισμό ο οποίος απειλούσε με ανατροπή την μακραίωνη Ορθόδοξη Παράδοση<ref>Μεταλληνός, ''Σχέσεις...'', ό.π., σελ. 15.</ref>.
