Ο '''Ποιμένας του Ερμά''' είναι κείμενο της πρωτοχριστιανικής εκκλησίας το οποίο συνδυάζει «''προφητείαν και αποκάλυψιν, διαφέρον όμως των συνήθων προφητικών κειμένων κατά το ότι εμφανίζει ουράνια πρόσωπα αποκαλύπτοντα μυστικά περί μέλλοντος''»<ref>Π. Χρήστου, «''Ελληνική Πατρολογία''», τόμος Β΄, σελίς 382</ref>. Ανήκει στην ''ιουδαιοχριστιανική'' γραμματεία και δεν αναφέρεται στη συνήθη αποκαλυπτική προφητική γραμματεία της εποχής, αλλά μέσω οράσεων, εντολών και παραβολών αναφέρεται «''στο άμεσο μέλλον και την ηθικήν συγκρότησιν της προσωπικότητος''»<ref>ενθ.αν</ref>. Το σύγγραμα ονομάστηκε ''Ποιμένας'' λόγω του [[Αγγέλου]] που παρέχει τις αποκαλύψεις, ενώ χρονολογείται μεταξύ 120 και 140<ref>Στ. Παπαδόπουλος, «''Πατρολογία''», Τόμος Α΄, σελίς 189</ref> και τόπος συγγραφής του ήταν η ''Ρώμη''.
==Ο συγγραφέας Η συγγραφή του Ποιμένος==
Οι Δευτερογενείς πληροφορίες για το συγγραφέα του έργου είναι περιορισμένες, ενώ υπάρχουν και υποθέσεις ότι αυτό ουδέποτε αποτελούσε ενιαίο έργο<ref>L.W. Barnard το διαχωρίζει σε δύο κείμενα, St. Giant σε 3 κείμενα ενώ ο W. Coleborn σε 6</ref>. Οι περισσότεροι μελετητές όμως συμφωνούν περί ενότητος του έργου<ref>Π. Από Χρήστου, «Ελληνική Πατρολογία», τόμος Β΄, σελίς 385</ref>, αφού η ενότητα αυτή αποτυπώνεται από τη σύνθεση του περιεχομένου του βιβλίου<ref>ενθ.αν</ref>. Η πιθανότερη ημερομηνία συγγραφής με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται<ref>Μνεία ονόματος Κλήμεντος, κήρυξη μετανοίας στη Ρώμη κατά το τρίτο έτος του Τραϊανού</ref> είναι περί το 100. Ήταν αυτοτελές έργο και κυκλοφορούσε πιθανώς με την ονομασία «''Οράσεις Ερμά''». Μάλιστα σύμφωνα με Αιγυπτιακούς παπύρους<ref>O Michigan Πάπυρος, αναφέρει πως περιείχε ήταν πλήρες κείμενο, περιέχοντας μια τετρακτύν οράσεως</ref>, φαίνεται πως ο κλάδος της χειρογράφου παραδόσεως, το διατήρησε αυτοτελές. Παρόλα αυτά από την ενάτη παραβολή μέχρι τη δωδέκατη, που αποτελεί και τον επίλογο του έργου, υποστηρίζεται πως συνετάχθη μερικά έτη αργότερα, καθότι δεν τιτλοφορείται στην παράδοση του πρωτοτύπου. Έτσι συνέδεσε την ενότητα αυτή με το υπόλοιπο έργο, το οποίο πλέον μετονομάσθηκε από ''Οράσεις''σε 'Kανόνα του Muratori'Ποιμένα'' μαθαίνουμε . Το κείμενο δεν αναφέρεται σε χωρία της [[Καινή Διαθήκη|Καινής Διαθήκης]], κάτι που οδήγησε μερικούς στη σκέψη πως αποτελεί απλώς επεξεργασία κάποιου ιουδαϊκού κειμένου<ref>Spitta, Schlager</ref>. Κάτι τέτοιο όμως αντιστοίχως αποκλείεται, διότι ούτε σημεία της [[Παλαιά Διαθήκη|Παλαιάς Διαθήκης]] παρατίθενται, ούτε γνώση [[Πρωτοκανονικά|πρωτοκανονικών βιβλίων]] αυτής διαφαίνονται<ref>Π. Χρήστου, «Ελληνική Πατρολογία», τόμος Β΄, σελίς 385</ref>. Φαίνεται όμως πως συγγραφέας παρατίθενται σημεία της ''Προς Κορινθίους'', του έργου[[Κλήμης Ρώμης|Κλήμεντα Ρώμης]]<ref>Ποιμήν 1, 3, 4 - Α΄ Κλήμεντος 33</ref>. Ο Ερμάς γενικώς δε χειρίζεται υψηλή κοινή γλώσσα και δεν αποφεύγει τους λατινισμούς στο κείμενο αυτό, το οποίο εγράφη στα Ελληνικά. Σε ότι αφορά το πρόσωπο της συγγραφής, είναι βέβαιο ότι πρόκειται περί του ιδίου, αφού τόσο ο Ερμάς''Kανόνας του Muratori'' το θεωρεί βέβαιο προχωρώντας και ένα βήμα περισσότερο, αναφέροντας πως ήταν αδελφός του ''Πάπα Πίου'' (142-155), αλλά αν κάτι τέτοιο δεν δύναται να επιβεβαιωθεί<ref>Στ. Παπαδόπουλος, «''Πατρολογία''», Τόμος Α΄, σελίς 189</ref>. Επίσης ''Αιθιοπική'' μετάφραση του κώδικα του κειμένου, τον αναφέρει σαφώς ως τον συγγραφέα του. Πέραν τούτου τα αυτοβιογραφικά στοιχεία που περιέχονται, αν και διατυπώνονται αντιρρήσεις, θεωρείται πως απηχούν στην ιστορική αλήθεια. Έτσι ο Ερμάς φαίνεται πως ήταν δούλος πλούσιας γυναίκας την οποία αγαπούσε πολύ και η οποία τον άφησε τελικώς ελεύθερο. Επιδόθηκε στο εμπόριο και πλούτισε, αλλά εν συνεχεία έχασε τα πλούτη αυτά, λόγω της κακολογίας της γυναικός του και της κακής ζωής των παιδιών του. Ο ίδιος όμως παρέμενε πάντα αισιόδοξος και χαμογελαστός και αξιώθηκε να δει τη μετάνοια της οικογένειας του. Εικάζεται πως κατήγετο από την Αρκαδία, λόγω των εικόνων της ενάτης παραβολής, ενώ ο [[Ωριγένης]]<ref>Ωριγένους, ''Υπόμνημας Εις Ρωμαίους'' 10, 31</ref> μας πληροφορεί πως ο ''Ερμάς'' αυτός είναι ο ομώνυμος της [[Προς Ρωμαίους Επιστολή]]ς του [[Απόστολος Παύλος|Αποστόλου Πάυλου]]<ref>Προς Ρωμαίους 16, 14</ref>, κάτι που συμφωνούν και νεότεροι ερευνητές.
==Η διδασκαλία του==
