12.426
επεξεργασίες
Αλλαγές
Ψυχή
,καμία σύνοψη επεξεργασίας
Η λέξη «'''ψυχή'''»<ref>σανσκρ. ''atma''· λατ. ''anima''· αγγλ. ''soul''.</ref> (από το ρήμα «ψύχω», δηλ. «πνέω») κυριολεκτικά σημαίνει «''πνοή''». Εντούτοις, από αρχαιοτάτων χρόνων ο όρος χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει πολύ περισσότερα, ιδίως όσον αφορά τις νοητικές λειτουργίες του ανθρώπου και τη μετά [[θάνατος|θάνατον]] ζωή. Λόγω των πολλών απόψεων για τη θρησκευτικο-φιλοσοφική σημασία της «ψυχής», οι ορισμοί που υπάρχουν είναι πολλοί, αλλά ο συνηθέστερος είναι αυτός που ορίζει την ψυχή ως την άυλη [[ουσία]] του [[άνθρωπος|ανθρώπου]] η οποία αποτελεί την έδρα της προσωπικότητάς του, επιζεί μετά τον θάνατο του σώματος, όντας η ίδια [[αθανασία|αθάνατη]], και στη συνέχεια μεταβαίνει είτε σε κάποια άλλη κατάσταση είτε σε κάποιο άλλο σώμα. Η έννοια της λέξης «''ψυχή''», εξ αιτίας του ερμηνευτικoύ ερμηνευτικού προσδιορισμού του, αποτέλεσε την αφορμή για τη δημιουργία πολλών θεωριών και κακοδοξιών μέσα στο χώρο της Χριστιανοσύνης έως και σήμερα.
== Ετυμολογία ==
Η λέξη ψυχή, ετυμολογικά, προέρχεται από το ρήμα «''ψύχω''» που σημαίνει ''αναπνέω''. Έτσι παρατηρούμε πωε κατ' αρχήν, η λέξη «''ψυχή''», ήταν άμεσα συνδεδεμένη με την αναπνοή, αξού εξού και άμεσα συνδέθηκε με την έννοια της ''ζωής''.
Στην Εβραϊκή γλώσσα η αντίστοιχη λέξη προφέρεται ''νέφες'', όπως μαθαίνουμε από την Μετάφραση των Εβδομήκοντα (Ο΄). Και στην περίπτωση αυτή, όπως ακριβώς και με την Ελληνική λέξη «''ψυχή''», η λέξη «''νέφες''», προέρχεται ετυμολογικά από το ρήμα «''ναφάς''», που σημαίνει «''αναπνέω''».
== Η ψυχή ως ''ζωή'' ==
Επειδή η λέξη "ψυχή" και η αντίστοιχή της Εβραϊκή λέξη: "νέφες", προσδιορίζουν την αναπνοή, που είναι μια από τις βασικές λειτουργίες των ζωντανών οργανισμών, μια και όταν πεθάνουν παύει και η λειτουργία της αναπνοής, γι' αυτό και δεν είναι καθόλου παράδοξο το ότι χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει αυτήν καθεαυτήν την ζωή. Έτσι παρατηρήται παρατηρείται στην [[Αγία Γραφή]], η λέξη «''νέφες''» ή «''ψυχή''», να χρησιμοποιείται αντί της λέξης «''ζωή''» για ζώα. Επί παεραδείγματι, στη [[Γένεση]]<ref>1/α: 20, 21 και 24</ref>, «''Και είπεν ο Θεός: Ας γεμίσωσι τα ύδατα εν αφθονία, νηκτά έμψυχα, και πετεινά πετώμενα επάνωθεν της γης κατά το στερέωμα του ουρανού. Και εποίησεν ο Θεός παν έμψυχον κινούμενον, και είπεν ο Θεός: Ας γεμίσει η γη ζώα έμψυχα, κατά το είδος αυτών, κτήνη και ερπετά και ζώα της γης, κατά το είδος αυτών. Και έγινεν ούτω''».
Τα ζώα δηλαδή που εκδηλώνουν τη βιολογική τους ζωή, ονομάζονται «''έμψυχα''» σε αρκετά σημεία της Αγίας Γραφής. Επειδή όμως η βιολογική ζωή έχει σαν κύριο συστατικό το αίμα και χαρακτηρίζεται από αυτό, γι' αυτό και η λέξη «''ψυχή''», συνδέθηκε με τη λέξη: ''αίμα'', όπως για παράδειγμα στο ''Γένεσις 9/θ: 3,4'', όπου ομιλεί ο Θεός προς τον Νώε «''Και παν ερπετόν, ο εστί ζων, (το οποίο είναι ζωντανό), υμίν έσται εις βρώσιν (είναι δικό σας για τροφή). Ως λάχανα χόρτου δέδωκα υμίν τα πάντα. Πλην κρέας εν αίματι ψυχής, ου φάγεστε. (Όμως κρέας, με το αίμα που είναι το κύριο συστατικό της βιολογικής ζωής, να μη φάτε)''».
Διαπιστώσαμε, ότι ο όρος «''ψυχή''» αρχικά, χαρακτήρισε από το ειδικό το γενικό, δηλαδή από την αναπνοή, την ζωή και τον φορέα της. Στη συνέχεια να εφαρμόστηκε από το γενικό (δηλαδή την ζωή), στα επί μέρους, όπως για παράδειγμα το «''αίμα''». Κατωτέρω θα αναδειχθούν και άλλες τέτοιες εξειδικεύσεις του όρου «''ψυχή''», και μέσω αυτών, θα διακρίνουμε και τις ειδοποιούς διαφορές της ψυχής των ζώων και των ανθρώπων.
Πέραν όμως των βιολογικών ιδιοτήτων, στη λέξη «''ψυχή''», αποδίδονται και ψυχολογικές ιδιότητες των εμβίων όντων. Και αυτές τις ψυχολογικές ιδιότητες, τις χωρίζομε χωρίζουμε σε δύο μεγάλες κατηγορίες:
* Στα σωματικά αισθήματα, όπως είναι η πείνα, η δίψα και
== Η Ορθόδοξη θεολογία «''περί ψυχής''» ==
Σύμφωνα με τον [[Γρηγόριος Νύσσης|Άγιο Γρηγόριο Νύσσης]]<ref>Επιστολή προς Λοτόιον</ref>, τρία είναι τα θεωρούμενα, περί ψυχής του ανθρώπου. Το ''λογικόν'', το ''επιθυμητικόν'' και το ''θυμοειδές'', από τα οποία απορρέουν όλα τα κατορθώματα περι αρετής, αλλά και τα «''πτώματα εις κακίαν απορρεόντων''». Του ''λογικού'' μέρους αρετές είναι η προς τον θεόν ευσέβεια και η πίστις, η διάκριση του καλού του κακού και ασύγχητος γνώση της δόξας των όντων, δηλαδή να αναγνωρίζει από ποιόν μπορεί να αγαπάται και ποιόν πρέπει να αγαπά, ανώ διαστροφή είναι ασέβεια, η απιστία, η αδιακρισία, η μη αναγνώριση του καλού και ωφέλιμου, από το κακό και βλαβερό. Του ''επιθυμητού'' μέρους αρετές είναι το να προσπαθεί ο άνθρωπος διαρκώς να πράττει το καλό και να επιδιώκεται διαρκώς η πνευματική βελτίωση του ανθρώπου, ενώ κακία του είναι η άμετρος φιλοδοξία, ο καλλωπισμός, η φιλαργυρία, η φιληδονία. Τέλος οι του ''θυμικού μέρους'' αρετές είναι η αποφυγή της αμαρτίας, ο πόλεμος των παθών, ανδρεία του ανθρώπου να παραδίδει ακόμα και το αίμα του για την πίστη. Κακία του θυμικού μέρους είναι ο φθόνος, το μίσος προς το πλησίον, οι φιλινικίεςφιλονικίες, οι ύβρεις, η μνησικακία, η εκδικητική διάθεση, αντιστροφή του θυμού, η χρήση του θυμού αντί να είναι ενάντια στο κακό και την αμαρτία, να αποβαίνει ενάντια στον συνάνθρωπο.
== Υποσημειώσεις ==