Αντίδωρο

Από OrthodoxWiki
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αντίδωρο

Αντίδωρο ονομάζεται κομμάτι άρτου το οποίο προήλθε από το Πρόσφορο που χρησιμοποιήθηκε για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας και αγιάσθηκε κατά την ακολουθία της Προσκομιδής.

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η Θεία Ευχαριστία τελείται με άρτο ο οποίος προσφέρεται από τους πιστούς και ο οποίος, πριν ψηθεί, σφραγίζεται με ειδική σφραγίδα που φέρει θρησκευτικές συμβολικές παραστάσεις[1]. Ο άρτος αυτός, το "πρόσφορο" όπως λέγεται[2], τεμαχίζεται από τον ιερέα κατά την Προσκομιδή (ακολουθία που γίνεται κατά τη διάρκεια του Όρθρου[3]), και όσα μέρη προορίζονται για τους πιστούς ονομάζονται αντίδωρα.

Η ονομασία Αντίδωρο προήλθε από το γεγονός ότι αρχικά προσφερόταν "εις αγιασμόν και ευλογίαν"[4] αντί των τιμίων Δώρων (δηλ. της θείας κοινωνίας) σε όσους δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν στη θεία μετάληψη, ενώ μεταγενέστερα επικράτησε η συνήθεια να διανέμεται σε όλους τους παρόντες, "ανεξαρτήτως αν ούτοι εκοινώνησαν ή μη"[5]. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι, από δογματική άποψη, το αντίδωρο δεν είναι δυνατόν σε καμμία περίπτωση να θεωρηθεί "ως ισάξιον προς την θείαν κοινωνίαν"[6].

Η διανομή του αντίδωρου γίνεται μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας από τον ιερέα ο οποίος στέκεται μπροστά από την Ωραία Πύλη (αν ο λειτουργός είναι Επίσκοπος, βρίσκεται στον επισκοπικό θρόνο), και οι πιστοί, σύμφωνα με τον Νικόλαο Καβάσιλα (14ος αι.) ασπάζονται το δεξί χέρι του λειτουργού, επειδή αυτό ήρθε σε επαφή με το πανάγιο Σώμα του Χριστού Σωτήρος, ώστε να δεχθούν την ευλογία[7].

Υποσημειώσεις

  1. Μαλαβάκης Νίκος, Βυζαντινολόγιο-Λεξικό Εκκλησιαστικών και Θρησκευτικών όρων, Αστήρ, Αθήνα 1999, σελ. 121.
  2. Μαλαβάκης, Βυζαντινολόγιο..., ό.π.
  3. Στύλιος Κ. Ευθύμιος Επίσκοπος, Μικρό Χριστιανικό Λεξικό, 2η έκδ., Αποστολική Διακονία, Αθήνα 1998, σελ. 164.
  4. Γεωργιάδης Βαρθολομαίος (Αρχιεπισκ. Κορινθίας), Επιτομή Λειτουργικής, εκδ. 4η, εκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, 1995 (c1909), σελ. 155.
  5. "Αντίδωρο", ΘΗΕ, τόμ. 2, εκδ. Μαρτίνος Αθ., Αθήνα 1963, στ. 863.
  6. ΘΗΕ, ό.π., στ. 865.
  7. Παρατίθεται στο: Γεωργιάδης, Επιτομή Λειτουργικής, ό.π.

Βιβλιογραφία

  • "Αντίδωρο", Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια (ΘΗΕ), τόμ. 2, εκδ. Μαρτίνος Αθ., Αθήνα 1963, στ. 863-866.
  • Γεωργιάδης Βαρθολομαίος (Αρχιεπισκ. Κορινθίας), Επιτομή Λειτουργικής, εκδ. 4η, εκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, 1995 (c1909), σελ. 155.
  • "Αντίδωρον", Βεργωτής Γεώργιος, Λεξικόν Λειτουργικών και Τελετουργικών Όρων, 3η έκδ. βελτιωμένη και επαυξημένη, Θεσσαλονίκη 1995, σελ. 33.
Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων
Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Συμμετοχή
Donate

Please consider supporting OrthodoxWiki. FAQs

Εργαλεία
Άλλες γλώσσες